بداهه گویی در سخنرانی چیست ؟
بداهه گویی یکی از تکنیک های فن بیان است که سخنران حرفه ای را از سخنران آماتور متمایز می‌کند. می توان گفت بداهه پردازی به معنای توانایی صحبت بدون آمادگی و تمرین است که می‌توان به کمک آن به انسانی موفق و پر نفوذ تبدیل شد و در هر بحثی پیروز شد.
درواقع شما با استفاده از بداهه گویی در صحبت هایتان میتوانید افراد حاضر در یک جمع را تحت تاثیر خود قرار دهید. به این ترتیب کسانی که به فی البداهه‌گویی مسلط باشند، قطعا فن بیان خوبی هم دارند و می‌توانند به بهترین شکل، جملات را پشت سر هم ردیف کرده و افکار و اندیشه‌هایشان را به راحتی و به وضوح به زبان بیاورند.
در این مقاله از آموزشگاه فنان قصد داریم به شما بگوییم بداهه گویی به چه معناست و علاوه بر آن راهکارهایی نیز برای تقویت بداهه گویی حرفه ای به شما ارائه دهیم. بنابراین اگر شما هم می خواهید فل بداهه صحبت کنید و یا دنبال موضوع برای بداهه گویی می گردید تا پایان این مقاله با ما همراه باشید تا به صورت رایگان صفر تا صد بداهه گویی را به شما آموزش دهیم. مطمئن باشید شما با یاد گرفتن این تکنیک نه تنها به یک سخنران خوب تبدیل می‌شوید بلکه میتوانید به وسیله آن کسب درآمد هم داشته باشید.
خرید پکیج آموزش ویدیوی فن بیان برای اولین بار در سراسر کشور
فی البداهه و فل بداهه یعنی چه؟
برای اینکه بتوانیم این مسئله را عمقی و دقیق بررسی کنیم، بهتر است ابتدا بدانیم که بداهه یعنی چه؟ و بعد بفهمیم که بداهه گویی در کلام چیست؟
در لغت‌نامه، تعریف صحبت فی‌البداهه چنین ذکر شده است:
«سخنی که بدون اندیشیدن به زبان آمده باشد؛ اصطلاحی ادبی است به معنای اینکه فرد در لحظه نیاز، سخن و یا شعری بگوید که سخت بر دل نشیند. بدون اینکه قبلا به آن فکر کرده باشد، تمرینی کرده باشد و یا آمادگی داشته باشد. این مهارت را با عناوینی همچون بدیهه‌گویی، تعبیه، حاضرجوابی و ارتجال نیز می‌شناسند.»
معنی فی البداهه
«فی البداهه» عبارتی عربی تبار به معنای «در دم و بی مقدمه» است. هر وقت چیزی را بدون طرح قبلی و در لحظه بگویید یا اجرا کنید، آن را فی البداهه انجام داده اید. اسم این مهارت در فارسی «بداهه گویی» یا «بدیهه گویی» است.
فل بداهه یعنی چه؟
«فل بداهه» تعبیر محاوره ای و پرکاربرد برای کاری است که ۱۰۰٪ در لحظه انجام شده؛ مثلاً «فل بداهه حرف زدم»، یعنی هیچ متن یا برنامه ای از قبل نداشتم. نوشتن آن به شکل «فلبداهه» هم رایج است، ولی شکل پیشنهادی، «فل بداهه» جدا از هم است.
بداهه‌گویی چه مزایایی دارد؟
مثل تمام مهارت‌های مربوط به فن بیان و سخنرانی، صحبت بداهه نیز ممکن است از ناکجا‌آباد، بر سرتان آوار شود! شما هر شغلی داشته باشید و در هر موقعیت اجتماعی که باشید، بدون شک لازم است که یک بار مزه‌ی سخنرانی در مقابل جمع را بچشید.
در اکثر مواقع زمان برای آمادگی و نوشتن یک متن وجود دارد، اما خب بسیار نیز پیش می‌آید که مجبور به سخنرانی بداهه خواهید شد، آن زمان می‌خواهید چه کنید؟!
اینجاست که مزایای بداهه گویی در فن بیان، بیش از پیش مشخص می‌شود و به چشم می‌آید:
- ✔️خیلی از اوقات، بدون اینکه حتی فکرش را کنید، ممکن است کسی از شما سوالی بپرسد که برایش جوابی ندارید. در چنین مواقعی، بدیهه‌گویی کلید حل مشکلات شما خواهد بود. چیزی که سیاست‌مداران به خوبی از آن آگاهند.
- ✔️دیگر آنکه، یادگیری تکنیک های بداهه گویی، باعث می‌شود که هر بحثی را به نفع خود تمام کنید. حاضرجوابی، چیدن درست کلمات در کنار هم و بیانی شیوا، اساس پیروزی در هر بحث هستند، حال چه حق با شما باشد، چه نه.
- ✔️بداهه و حاضرجوابی، ارتباط مستقیمی با اعتماد به نفس شما دارد. هر چقدر حاضرجواب‌تر باشید اعتماد به نفس‌تان بیشتر خواهد شد؛ هر چقدر هم اعتماد به نفس‌تان بیشتر باشد، توانایی بداهه‌گویی شما بیشتر خواهد شد.
- ✔️یکی از راه‌های موفقیت در مصاحبه‌های شغلی و کاری و حضور در محیط حرفه‌ای، بداهه حرف زدن است. حال تسلط بر راهکار های تقویت بداهه گویی، بدون شک موفقیت شما را به همراه خواهد داشت.
حقایقی درباره بداهه‌گویی
در تعریف بداهه گویی در فن بیان، اینطور عنوان کردیم که این هنر، در حقیقت به صحبت بدون اندیشه، تفکر و بدون آمادگی قبلی گفته می‌شود. حال آنکه محال است بدون داشتن آمادگی، بتوان در رابطه با مسئله‌ای تخصصی صحبت نمود.
اکنون با توجه به این توصیف، بگذارید مهارت بداهه گویی را مجددا به این شکل بیان کنیم:
💡 به حرف زدن بدون تمرین قبلی و به صورت ناگهانی، بدیهه‌گویی گفته می‌شود.
شما در رابطه با هر موضوعی که بخواهید صحبت کنید، باید اندک دانش و اطلاعاتی درباره‌‌اش داشته باشید. کسی که در آشپزی تخصص دارد، هرگز نمی‌تواند به صورت فی‌البداهه، درباره پزشکی اظهار نظر کند. اما می‌تواند بدون اینکه از قبل متنی را آماده کرده باشد، یک ساعت بدون وقفه، برایمان از دستورهای پخت مختلف و تکنیک‌های آشپزی حرف بزند.
لذا گمان نکنید که با یادگیری تکنیک های بداهه گویی، میتوانید در هر موضوعی مثل بلبل صحبت نمایید.
موضوع دیگری که باید به خاطر بسپارید، این است که قدرت بداهه گویی، شاید بسیار مهم‌تر از مهارت فن بیان و سخنرانی باشد. سخنرانی که به صحبت فی‌البداهه تسلط دارد، همیشه موفق‌تر است. مثلا برای نمونه، بداهه گویی در گویندگی یکی از مهارت‌های اساسی و کاربردی به شمار می‌رود.
اصول پایه در سخنرانی بداهه
بگذارید صادقانه و بی‌پرده بگویم؛ بداهه صحبت کردن اصلا کار آسانی نیست. اینکه بتوانید بدون داشتن یک متن و بدون تمرین، صدتا جمله را پشت هم ردیف کنید و حرف بزنید، بدیهه‌گویی به حساب نمی‌آید! این کار نه حرف زدن، بلکه خشت زدن است.
بداهه گویی در فن بیان، چارچوب مشخصی دارد، سر و تهش معلوم است، آغازی دارد که جلب توجه می‌کند، پایانی دارد که تا مدت‌ها در خاطرات باقی می‌ماند. میانه‌اش نیز بر اساسی مشخص استوار است. سخن بدیهه به این صورت نیست که بتوان از هر دری سخن گفت و هر چه را که به ذهن رسید، بر زبان آورد.
به کار بردن اصول پایه در مهارت بداهه گویی و چارچوب بخشیدن به سخن، مزایای بسیاری دارد:
- ✔️به سخنرانی ما نظم می‌بخشد.
- ✔️همین نظم، باعث می‌شود که مخاطب سخن را به راحتی متوجه شود.
- ✔️مخاطب راحت‌تر قانع می‌شود و حرف ما را می‌پذیرد.
- ✔️ما نیز به عنوان گوینده، حرفه‌ای‌تر و تواناتر به نظر خواهیم رسید.
- ✔️به عبارت دیگر، تسلط بر این اصول، اعتبار ما را افزایش می‌دهد.
برای اینکه بتوانیم به سخنرانی بداهه‌ی خود یک چارچب مشخص ببخشیم و ان را پیکربندی نماییم، می‌توانیم از اصول و یا قالب‌های معینی استفاده نماییم. در بخش بعد، به معرفی این قالب‌ها می‌پردازیم.
قالب‌های بداهه‌گویی در سخنرانی
شاید باورش سخت باشد، اما بداهه گویی در سخنرانی، در زمره‌ی مهارت‌هایی قرار می‌گیرد که از نظر علمی بررسی شده و به نوعی، یک دانش مکتوب به حساب می‌آید؛ یعنی اصول آن کاملا مشخص است. به دنبال همین اصول، و در پی نکاتی که در بخش پیشین ذکر کردیم، باید گفت که مهارت بداهه گویی، چندین قالب و پیکربندی مخصوص به خودش را دارد.
قالب‌های بدیهه‌گویی، به شرح زیر هستند:
- تاکید سه‌گانه
- منفی و مثبت
- ذکر نقاط قوت و ضعف
- قالب سه مرحله‌ای
- قالب پیپ (PEEP)
- قالب پریپ (PREP)
از میان تمامی پیکرهایی که در بالا ذکر شد، قالب «پریپ» از همه پرطرفدار است و کاربرد بیشتری دارد. قالب پریپ دارای چهار مرحله است. برای بداهه گویی در فن بیان و استفاده از این قالب، نکات زیر را به یاد داشته باشید:
- ✔️ مرحله اول، بین جان کلام (P=POINT)
هدف خود را از سخنرانی، به طور واضح بر زبان بیاورید. بگویید که دلیل شما از این سخنرانی چیست و قرار است از چه چیزی حرف بزنید. توجه مخاطب را به یک مشکل، جلب کنید. - ✔️ مرحله دوم، حرف خود را ثابت کنید (R=REASON)
در این مرحله، باید دلیل بیاورید، استدلال کنید، مدرک ارائه دهید، از ادعاهای خود دفاع کنید و حرفی که زدید را اثبات نمایید. به عبارت دیگر، باید به مرحله‌ی اول شاخ و برگ ببخشید. - ✔️ مرحله سوم، مثال بزنید (E=EXAMPLE)
برای اینکه مخاطب بیشتر با شما ارتباط برقرار کند، برای اینکه تاثیر بیشتری در مخاطب بگذارید، از مثال استفاده کنید. سعی کنید که در این مرحله، موضوع و اهمیت آن را بیشتر برای مخاطب روشن کنید. - ✔️ مرحله چهارم، جمع‌بندی کنید (P=POINT)
در این بخش، هر چیزی را که تا الان برای مخاطب گفتید، خلاصه کنید در قالب جملات بداهه، مجددا مطرح نمایید. این کار، باعث می‌شود که حرفتان به خوبی در یاد مخاطب باقی بماند.
7 تکنیک و تمرین برای تقویت بداهه گویی
در این بخش، ما می‌خواهیم راهکار های افزایش بداهه گویی را به صورت رایگان، در اختیار شما قرار دهیم. تکنیک‌هایی که شاید ساده و مضحک به نظر برسند، اما نتایج‌شان معجزه است.
از مهم‌ترین تکنیک های بداهه گویی، می‌توان موارد زیر را معرفی کرد:
1. ذهن خود را آرام کنید
برای انجام هر کاری به صورت صحیح و با بالاترین کیفیت، ابتدا باید به یک آرامش ذهنی برسید. باید ذهن خود را آرام کنید، به افکار خود سامان دهید و به آن‌ها نظم ببخشید و در نهایت، افکار اضافی و حواس پرت کن را از ذهن خود پاک کنید.
یکی از راهکار های تقویت بداهه گویی نیز همین است. مدیتیشن، تکنیک‌های تنفسی، ذهن‌آگاهی و حتی گوش دادن به موسیقی، می‌توانند کمک خوبی در این راه باشند.
2. به جای «اِ… اِمم…» مکث کنید
مکث کوتاه، حرفه‌ای تر از پرکننده هاست. هنگام تمرین، هر بار که خواستید «اِمم» بگویید، ساکت بمانید و فکر کنید.
3.تقویت قوه تخیل و شبیه سازی گفتگو
سؤال هایی را که ممکن است از شما بپرسند حدس بزنید و در ذهن یا بلند جواب بدهید. این کار قوه تخیل و سرعت پاسخ گویی را بالا می برد.
4.اطلاعات عمومی و یک تخصص عمیق داشته باشید
کمی درباره همه چیز و خیلی درباره یک چیز بدانید. مطالعه روزانه، دیدن مستند و پیگیری اخبار، موضوع های بیشتری برای حرف زدن به شما می دهد.
5.انجام تمرین 60 ثانیه یک موضوع تصادفی
- یک موضوع تصادفی انتخاب کنید (از لیست پایین).
- تایمر ۶۰ ثانیه بگذارید.
- با قالب PREP درباره اش حرف بزنید و صدایتان را ضبط کنید.
- بعد گوش بدهید و فقط یک نقطه ضعف را برای دفعه بعد اصلاح کنید.
6.چند داستان کوتاه آماده داشته باشید.
سه تا چهار تجربه شخصی جذاب (موفقیت، اشتباه، درس زندگی) را آماده نگه دارید. در بسیاری از موضوع ها می شود آن ها را به‌عنوان «مثال» در PREP به کار برد.
7.تمرین کنید و به خودتان آماده کنید.
بداهه‌گویی مثل هر مهارت دیگری با تکرار رشد می‌کند. هر روز ۵ دقیقه تمرین، از هفته یک بار تمرین طولانی مؤثرتر است. اعتماد به نفس و بداهه گویی همدیگر را تقویت می کنند: هرچه موفق تر حرف بزنید، اعتمادتان بیشتر می شود.
موضوع برای تمرین بداهه گویی
هر روز یکی از این موضوع ها را انتخاب کنید و 60 تا 90 ثانیه درباره آن صحبت کنید.
- یک خاطره فراموش نشدنی از مدرسه یا دانشگاه
- مزایا و معایب دورکاری
- مهم ترین مهارتی ککه دوست دارید یاد بگیرید
- چرا کتاب خواندن مفید است
- بهترین سفری که رفتید
- یک اختراع که زندگی را ساده می کند
- اگر یک روز شهردار بودید چه کار می کردید
- تاثیر شبکه های اجتماعی بر زندگی روزمره
- یک شغل رویایی و دلیل انتخاب آن
- مهم ترین درسی که از یک اشتباه گرفتید
- چرا ورزش کردن سخت است و چطور شروعش کنیم؟
- بهترین توصیه که شنیدید
- معرفی یک وسیله روزمره به غریبه
- چرا خواندن غذا و آشپزی فقط یک کار خانگی نیست
بداهه گویی در مصاحبه شغلی و جلسه کاری
- در مصاحبه: قبل از جواب دادن یک نفس بکشید، با PREP جواب بدهید و از داستان های آماده تان به عنوان مثال استفاده کنید.
- در جلسه: اگر ناگهان از شما نظر خواستند، با «نظر من این است…» شروع کنید و با یک دلیل و مثال ادامه دهید.
اشتباهات رایج در بداهه گویی
- شروع کردن بدون هیچ ساختاری و رفتن از این موضوع به آن موضوع
- طولانی کردن بیش از حد برای پر کردن زمان
- عذر خواهی ابتدای صحبت («ببخشید آماده نبودم…»)؛ این کار اعتبارتان را کم می کند.
- حرف زدن درباره موضوعی که اطلاعات کافی ندارید، به‌جای صادقانه گفتن «در این باره اطلاعات کمی دارم، ولی…»
- نداشتن جمع بندی در پایان صحبت
سخن پایانی
فی البداهه یعنی در لحظه و بدون آمادگی قبلی، و «فل بداهه» تعبیر محاوره‌ای همان است.
بداهه‌گویی در سخنرانی هم یعنی با تکیه بر دانش و چارچوب، در لحظه منظم صحبت کردن. با قالبی مثل PREP، مکث به جای پرکننده ها و تمرین روزانه ۶۰ ثانیه ای، می توانید این مهارت را کم کم تقویت کنید.
سوالات متداول
1.چطور در مصاحبه شغلی فی البداهه خوب جواب بدهیم؟
از یک تجربه واقعی به عنوان مثال استفاده کنید و سپس با یک مکث کوتاه و تنفس با قالب PREP پاسخ دهید.
2.فرق بداهه گویی با حاضر جوابی چیست؟
حاضر جوابی پاسخ سریع و بجا به حرف دیگری است، ولی بداهه گویی شامل صحبت منظم و بدون متن درباره یک موضوع هم می شود.
3.آیا بداهه گویی یک استعداد محسوب می شود یا می توان آن را یاد گرفت؟
برخی افراد راحت تر شروع می کنند، اما این مهارت با تمرین، قالب های ساده مثل PREP و تجربه بیشتر به طور قابل توجهی تقویت می شود.
4.
کلاس فن بیان در آموزشگاه فنان
آموزشگاه فنان یکی از آموزشگاه های معروف و محبوب برای یادگیری فن بیان است.
در این آموزشگاه بهترین اساتید فن بیان تدریس میکنند و با شرکت در کلاس های فن بیان این آموزشگاه میتوانید به بهترین ورژن خود برسید.
برای شرکت در کلاس های حضوری آموزشگاه فنان به لینک های زیر مراجعه کنید
آموزشگاه فنان برای کسانی که نمیتوانند در کلاس های حضوری شرکت کنند کلاس های آنلاین فن بیان را برگزار کرده است
برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام در کلاس آنلاین فن بیان با شماره های زیر تماس بگیرید
۰۲۱۹۱۰۰۷۵۱۰
پکیج آموزش یادگیری فن بیان
آموزشگاه فنان برای اولین بار در سراسر کشور پکیج های کامل و جامع آموزش فن بیان را برای شما عزیزان تهیه کرده است .
شما میتوانید با قیمت مناسب این پکیج هارا خریداری کنید و به یک فرد حرفه ای تبدیل شوید.
خرید پکیج آموزش ویدیوی فن بیان برای اولین بار در سراسر کشور
جمع بندی
حالا که دانستید بداهه گویی چیست و با تکنیک های آن آشنا شدید دیگر می توانید به راحتی در هر مجلس و محفلی گوی سخن را از دیگران بربایید. یادتان باشد که مهم ترین چیز این است که خودتان را باور داشته باشید؛ چراکه همانطور که گفتیم اعتماد به نفس و بداهه گویی رابطه شدیدا مستقیمی با یکدیگر دارند.
بعد از خواندن این مقاله و انجام تمرین های گفته شده شما می توانید با کمک این تکنیک ها بهترین خودتان را به همه نشان دهید. با این وجود شرکت در کلاس فن بیان در تهران هم می تواند به شما در این مسیر کمک کند. اگر هر سوالی در این زمینه داشتید میتوانید برای ما کامنت بگذارید و از متخصصان این حوزه جواب بگیرید.
سوالات متداول مربوط به بداهه گویی
عالی بود