دوخت شال لمه ساده است، به شرطی که الگوی شال، اندازه برش و روش کار با پارچه براق لمه را بدانید. الگوی شال در ساده ترین شکل یک مستطیل یا مربع است؛ کافی است اندازه نهایی را مشخص کنید، ۳ سانتی متر برای جای دوخت اضافه کنید (۱٫۵ سانتی متر در هر طرف) و لبه ها را با دو بار تا زدن بدوزید.
تفاوت لمه با پارچه های دیگر در سوزن، طول کوک و اتو کردن است که در بخش «نحوه دوخت شال لمه» قدم به قدم توضیح داده شده است.
در ادامه ابعاد آماده انواع شال، پارچه مناسب، دوخت شال گردن و ایده هایی برای دوخت لباس با شال را هم می خوانید.
کلاس های خیاطی در شهر تهران سرفصل های مختلفی از دوخت شال ها را با جزئیات آموزشی ارائه می کند.
دوخت شال لمه و شال پارچه ای برای تولیدی های پوشاک یا حتی مزون های لباس در شهر شیراز می تواند کسب درآمد خوبی برای شما باشد، آموزشگاه خیاطی در شهر شیراز یکی از راه های کسب درآمد از دوخت شال لمه و پارچه ای می باشد.
الگوی شال لمه چیست و چه اندازه ای دارد؟
برخلاف لباس، الگوی شال شکل پیچیده ای ندارد. الگوی اصلی یک چهارضلعی است و تفاوت مدل ها فقط در اندازه، جنس پارچه و نحوه تمام کردن لبه هاست. پس اگر تازه خیاطی را شروع کرده اید، شال یکی از بهترین پروژه ها برای شروع است.
ابعاد رایج مدل های شال
جدول زیر اندازه های پیشنهادی را نشان می دهد. این اندازه ها را می توانید بر اساس سلیقه و قد خود کمی کم یا زیاد کنید.
این ابعاد های به نام برده شده در جدول برای دوخت مدل های مختلف شال از جمله آموزش دوخت شال هد دار ساده به کار می رود.
| مدل شال | اندازه نهایی (سانتی متر) | اندازه برش پارچه (سانتی متر) | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| شال مربع بزرگ | ۱۴۰ در ۱۴۰ | ۱۴۳ در ۱۴۳ | پوشش سر، شانه و گردن |
| شال مستطیل | ۷۰ در ۱۹۰ | ۷۳ در ۱۹۳ | پوشش سر و شانه، استفاده روزمره |
| شال مثلثی | مربع ۱۰۰ در ۱۰۰ که از وسط قطری تا می شود | ۱۰۳ در ۱۰۳ | روی شانه یا سر |
| شال گردن | ۳۵ در ۱۵۰ | ۳۸ در ۱۵۳ | گردن در فصل سرد |
اندازه برش را چطور حساب کنیم؟
برای لبه دوزی ساده، لبه را اول ۰٫۵ سانتی متر و بار دوم ۱ سانتی متر تا می زنیم. یعنی در هر طرف ۱٫۵ سانتی متر پارچه مصرف می شود. فرمول ساده است: اندازه برش = اندازه نهایی + ۳ سانتی متر. مثلا برای شال مربع ۱۴۰ در ۱۴۰، پارچه را ۱۴۳ در ۱۴۳ سانتی متر برش می زنیم.
اگر عرض پارچه شما کمتر از اندازه مورد نظر است، شال را کوچک تر انتخاب کنید یا از مدل شال دو تکه استفاده کنید. دقت کنید که عرض استاندارد خیلی از پارچه ها برای شال مربع بزرگ کافی نیست.
پارچه مناسب دوخت شال لمه و سایر شال ها
پارچه شال را باید بر اساس فصل و کاربرد انتخاب کنید. شال برای روزهای گرم باید سبک و نازک باشد و برای فصل سرد، ضخیم تر و گرم تر.
| پارچه | مناسب فصل | ویژگی | نکته دوخت |
|---|---|---|---|
| نخی (کتان) | بهار و تابستان | تنفس پذیر، بادوام و راحت | قبل از برش بشویید، چون ممکن است جمع شود |
| حریر و ابریشم | بهار و تابستان | سبک و لطیف، ریخت زیبا | لیز می خورد؛ سوزن نازک و سنجاق زیاد استفاده کنید |
| لمه | مجلسی و تمام فصول | براق، دارای نخ های فلزی یا درخشان | اتو با دمای پایین و روی پارچه کمکی |
| پشمی و بافت | پاییز و زمستان | گرم و ضخیم | لبه ها را ریشه دار کنید یا با دوخت مناسب تمام کنید |
اگر مبتدی هستید، پارچه نخی بهترین انتخاب است، چون برش و دوخت آن ساده تر است. بعد از کسب تجربه می توانید سراغ حریر و لمه بروید.
وسایل لازم برای دوخت شال لمه
- چرخ خیاطی
- اتو
- قیچی یا کاتر چرخشی
- خط کش یا متر نواری
- سنجاق خیاطی
- نخ هم رنگ پارچه
- پارچه به اندازه برش
وسایل اختیاری: خط کش مخصوص تا زدن لبه (برای اینکه فاصله تا زدن ها همیشه یکسان باشد) و گیره یا راهنمای درز، که برای مبتدی ها کمک بزرگی است.
آموزش دوخت شال پارچه ای ساده (گام به گام)
این روش برای شال مربع و مستطیل مناسب است. مهارت های لازم ساده اند: دوخت خط مستقیم، پس دوزی در ابتدا و انتهای دوخت، برش صاف پارچه و اتو کردن درز. اگر این ها را بلدید، می توانید شال را در کمتر از یک ساعت بدوزید.
مرحله ۱: پارچه را بشویید و خشک کنید
این کار را قبل از برش انجام دهید تا بعد از اولین شستشو، شال جمع نشود یا رنگ پس ندهد.
مرحله ۲: پارچه را اتو کنید
پارچه را ترجیحا بدون بخار اتو کنید تا کش نیاید. اگر پارچه شما خیلی چروک است، با دمای مناسب جنس آن اتو کنید.
مرحله ۳: پارچه را برش بزنید
با خط کش و گونیا اندازه برش را روی پارچه علامت بزنید و با قیچی تیز یا کاتر چرخشی ببرید. برش را در راستای تار و پود انجام دهید تا شال بعد از دوخت کج نشود.
مرحله ۴: لبه ها را تا بزنید و اتو کنید
هر چهار لبه را ۰٫۵ سانتی متر به سمت پشت پارچه تا بزنید و اتو کنید. اگر در اندازه گیری دقیق مشکل دارید، از خط کش مخصوص تا زدن استفاده کنید.
مرحله ۵: دوباره تا بزنید
لبه را یک بار دیگر، این بار ۱ سانتی متر، تا کنید و اتو بزنید. با این کار لبه خام پارچه داخل تا می ماند و لبه شال تمیز و مرتب می شود.
مرحله ۶: گوشه ها را سنجاق کنید
گوشه ها و لبه های تا شده را سنجاق بزنید تا هنگام دوخت جابه جا نشوند. این مرحله اجباری نیست، اما باعث می شود دوخت یکنواخت تر شود.
مرحله ۷: لبه ها را بدوزید
با کوک مستقیم و طول کوک حدود ۲٫۵ میلی متر، نزدیک لبه داخلی تا شده را بدوزید.
در ابتدا و انتهای دوخت پس دوزی کنید. در گوشه ها سوزن را داخل پارچه نگه دارید، پایه چرخ را بالا ببرید، پارچه را بچرخانید و ادامه دهید. بعد از دوخت، اضافه نخ ها را بچینید و شال را یک بار دیگر اتو کنید.
روش های دیگر تمام کردن لبه شال
- شال دو رو: دو تکه پارچه را رو به رو هم قرار دهید و دور تا دور را بدوزید، اما بخش کوچکی را باز بگذارید. شال را از همان قسمت به رو برگردانید، لبه ها را اتو کنید و محل باز را با دست یا چرخ ببندید. این روش برای شال های ضخیم تر و شال گردن مناسب است.
- ریشه دار کردن: برای پارچه های پشمی یا نخی، چند نخ آخر پارچه را بکشید تا لبه ریشه دار شود. پیش از آن، یک خط دوخت کوتاه نزدیک لبه بزنید تا ریشه ها بیشتر باز نشوند.
- سردوزی یا زیگزاگ: اگر قصد دارید لبه را تا نزنید، لبه را با زیگزاگ یا اورلاک تمام کنید تا پارچه نریزد.
دوخت شال گردن با پارچه
شال گردن را معمولا از دو لایه پارچه می دوزند تا گرم تر و ضخیم تر باشد. اگر جنس پارچه ضخیم است، یک لایه هم کافی است و می توانید مثل شال معمولی لبه ها را تا بزنید.
- پارچه را به اندازه برش بزنید (برای نمونه ۳۸ در ۱۵۳ سانتی متر برای شال گردن ۳۵ در ۱۵۰).
- دو تکه را رو به رو هم قرار دهید و سنجاق بزنید.
- دور تا دور را با فاصله ۱ سانتی متر از لبه بدوزید و حدود ۱۰ سانتی متر از یک ضلع را باز بگذارید.
- گوشه ها را کمی ببرید و پارچه را از قسمت باز به رو برگردانید.
- لبه ها را اتو کنید و محل باز را با دوخت دستی یا یک خط دوخت روی لبه ببندید.
برای دوخت حرفه ای شال گردن و آشنا شدن با تکنیک های بافت شال گردن در خانه می توانید مقاله آموزشی بافت کلاه و شال گردن در منزل را مطالعه کنید.
نحوه دوخت شال لمه (مرحله به مرحله)
مراحل دوخت شال لمه همان مراحل شال پارچه ای ساده است، اما در هر مرحله چند نکته ظریف وجود دارد:
- برش: پارچه لمه را روی سطح صاف پهن کنید، اندازه برش را (اندازه نهایی + ۳ سانتی متر) علامت بزنید و با قیچی تیز ببرید. لمه لیز است؛ پس بهتر است زیر آن یک پارچه ضخیم تر یا کاغذ نازک بگذارید.
- تا زدن لبه: لبه را اول ۰٫۵ سانتی متر و بار دوم ۱ سانتی متر تا بزنید. برای اتو کردن، دمای پایین و یک پارچه نازک روی لمه استفاده کنید.
- سنجاق یا گیره: فقط در محدوده تا شده سنجاق بزنید تا روی بخش اصلی پارچه اثر نماند.
- دوخت: با سوزن شماره ۶۰ یا ۷۰ و کوک حدود ۲ تا ۲٫۵ میلی متر، آرام و بدون کشیدن پارچه بدوزید. ابتدا و انتهای دوخت پس دوزی کنید.
- پایان کار: نخ های اضافه را بچینید و یک بار دیگر با دمای پایین اتو کنید.
نکات مهم دوخت شال لمه
لمه پارچه ای براق است که در بافت آن نخ های فلزی یا درخشان استفاده شده است. به همین دلیل شال لمه برای مجالس و استفاده خاص محبوب است. دوخت لمه با پارچه های ساده فرق دارد و نکته های زیر کار را راحت تر می کند:
- سوزن نازک: از سوزن شماره ۶۰ یا ۷۰ استفاده کنید تا روی پارچه سوراخ یا خط نیفتد.
- کوک کوتاه تر: طول کوک را کمی کوتاه تر کنید و پارچه را هنگام دوخت نکشید.
- سنجاق فقط داخل جای دوخت: سنجاق ممکن است روی پارچه اثر بگذارد؛ پس فقط در محدوده تا شده سنجاق بزنید یا از گیره استفاده کنید.
- اتو با دمای پایین: قبل از اتو، روی یک تکه کوچک پارچه تست کنید و پارچه نازکی روی لمه بگذارید، چون نخ های براق ممکن است در برابر حرارت آسیب ببینند.
- برش با قیچی تیز: لمه به راحتی می ریزد؛ پس لبه ها را حتما دو بار تا بزنید یا لبه را سردوزی کنید.
اگر هنوز با دوخت پارچه های لغزنده تمرین ندارید، ابتدا یک شال با پارچه ارزان تر و ساده تر بدوزید و بعد سراغ لمه بروید.
دوخت لباس با شال
گاهی شال فقط یک پوشش نیست و می توان آن را به لباس تبدیل کرد. این ایده ها برای شال مربع یا مستطیل ساده کاربرد دارند، اما قبل از برش حتما اندازه گیری کنید و یک نمونه کوچک را آزمایش کنید.
- پانچو یا شنل ساده: یک شال مربع بزرگ را تا کنید، محل سر را مشخص کنید و دور یقه را مرتب کنید.
- بلوز ساده: دو شال مربع را از قسمت شانه به هم وصل کنید و جای سر و دست ها را باز بگذارید.
- جلیقه (وست): شال مستطیل را از وسط تا کنید، محل سر و دست را مشخص کنید و لبه ها را تمام کنید.
نکات دوخت لباس با شال بافت
- قبل از برش، لبه های محل برش را با چند خط دوخت محکم کنید تا بافت باز نشود.
- از سوزن مخصوص پارچه کشی یا گرد و کوک زیگزاگ یا کشی استفاده کنید تا درز با کشش پارچه هماهنگ باشد.
- درز شانه را با نوار پارچه ای تقویت کنید تا لباس از وزن خود کش نیاید.
- اتو را مستقیم روی بافت نگذارید و از پارچه کمکی استفاده کنید.
شستشو و نگهداری شال
شال را با شوینده ملایم و در آب خنک تا ولرم بشویید. آب داغ می تواند پارچه نخی را جمع کند و رنگ بعضی پارچه ها را از بین ببرد. شال لمه و حریر را ترجیحا با دست بشویید و در سایه خشک کنید.
سخن پایانی
دوخت شال لمه با رعایت چند نکته ساده، حتی برای مبتدی ها هم شدنی است. الگوی شال ساده است، اما نتیجه کار به انتخاب پارچه، اندازه دقیق و تمام کردن تمیز لبه ها بستگی دارد.
اگر شال نخی را با موفقیت دوختید، می توانید سراغ شال لمه، شال دو رو و دوخت لباس با شال بروید. برای یادگیری اصولی دوخت و طراحی لباس، می توانید در دوره های آموزشگاه فنان شرکت کنید.
سوالات متداول
بهترین اندازه برای دوخت شال چقدر است؟
برای شال مربع بزرگ، ۱۴۰ در ۱۴۰ سانتی متر و برای شال مستطیل، ۷۰ در ۱۹۰ سانتی متر اندازه های رایجی هستند. به اندازه نهایی، ۳ سانتی متر برای لبه دوزی اضافه کنید.
دوخت شال چقدر زمان می برد؟
اگر پارچه شسته و اتو شده باشد، دوخت یک شال ساده معمولا کمتر از یک ساعت طول می کشد. شال لمه و حریر به دقت بیشتری نیاز دارد و ممکن است کمی بیشتر طول بکشد.
برای دوخت شال چه مهارتی لازم است؟
دوخت خط مستقیم، پس دوزی، برش صاف پارچه و اتو کردن درز برای دوخت یک شال ساده کافی است.
چرا پارچه را قبل از برش باید بشوییم؟
بعضی پارچه ها، به ویژه نخی، بعد از شستشو جمع می شوند. اگر پارچه را قبل از برش نشویید، ممکن است شال بعد از اولین شستشو کوچک یا کج شود.
خرید پکیج آموزش ویدیویی طراحی لباس برای اولین بار در سراسر کشور
برای ارتباط با کارشناسان آموزشگاه فنان با شماره زیر تماس بگیرید:
۰ دیدگاه